X
تبلیغات
نماشا
رایتل

اردوهای دانش آموزی و عباس نمکی

اردوها وفعالیت های گروهی
شنبه 30 بهمن‌ماه سال 1389

معرفی اردوگاه های کشور

 گزیده ای از توصیه های  بهداشتی،سلامتی و تغذیه ای عمومی  در اردو ها و سفرهای گروهی

 (بحری زاده نمکی)

آداب سفر در روایات و احادیث:
أَوَلَمْ یَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ کَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَأَثَارُوا الْأَرْضَ وَعَمَرُوهَا أَکْثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَجَاءتْهُمْ رُسُلُهُم سوره روم - آیه نهم
آیا در زمین سیر نکردند تا عاقبت کار پیشینیانشان (چون قوم عاد و ثمود) را ببینند که از اینها بسیار تواناتر بودند و پیش از اینها در زمین کشتزار و کاخ و عمارت برافراشتند و رسولان خدا با آیات و معجزات برای هدایت آنان آمدند (لیکن چون نپذیرفتند همه به کیفر کفر هلاک شدند) و خدا درباره ی آنها هیچ ستم نکرد بلکه آنها خود در حقّ خویش ستم کردند.

در اسلام دستورات زیادی در مورد سفر و آداب آن وارد شده است که به‌طور مختصر به مواردی از آنها اشاره می‌کنیم: گفتن بسم‌الله به هنگام سوار شدن
افتتاح سفر با دادن صدقه و خواندن آیه‌الکرسی
کمک کردن به همسفران و کوتاهی نکردن در خدمت به دیگران
انتخاب همسفری که در خرج کردن مانند وی باشد

    خوش‌ اخلاقی، حلم و بردباری

    برداشتن توشه خوب و فراوان بخصوص در سفر مکه

دعوت از همراهان بر سر سفره

   شوخی و مزاح با دیگران

    اهمیت به نماز اول وقت

غسل پیش از سفرهای زیارتی

    ترک کلام بیهوده، خصومت و مجادله در راه

   داشتن وضو
لباس پاک، نو و سفید در سفر زیارتی

عطر زدن و خوشبو بودن

    آوردن هدیه و سوغاتی برای خانواده مخصوصاً در سفر حج
رفیق و همراه بودن در تصمیم‌گیری‌ها جز در مورد گناه و نافرمانی خدا

******************************************************************

 اردو که یکی از انواع مسافرتهای گروهی بلکه تکامل یافته ترین آنهاست به علت استراحت کم ، خستگی راه ، تغییر شرایط آب و هوایی و تهیه آب و مواد غذایی از منابع گوناگون در شهرها و روستاهای مختلف مسیر سفر ، کاهش مقاومت بدن را به همراه دارد و از طرفی مسافر بیش از سایر مواقع در معرض بیماریها قرار می گیرد و عوامل خطر آفرین بیش از همیشه او را احاطه می کنند .

 لذا رعایت ضوابط بهداشتی و نکات ایمنی از اهمیت زیادی برخوردار خواهد بود و ضروری است که نسبت به رعایت مسائل بهداشتی ، حساسیتی مضاعف قائل شد . به همین لحاظ عمده مسائلی را که هر مربی و یا سرپرست اردویی و حتی دانش آموزان  بایستی در اردو به آن توجه نماید ،می توان   به صورت خلاصه  در قالب توصیه های  ذیل به آنها اشاره نمود :

البته بیان این نکته قابل ذکر است که توصیه های زیر صرفا توصیه هایی عمومی و بیشتر به منظور پیشگیری از حوادث فراگیر است و هر فرد به صورت شخصی لازم است کلیه الزامات بهداشتی را اعم از فردی ،عمومی و محیطی رعایت نماید.


 1-چنانچه شما یا بستگانتان ، دارویی را به صورت مرتب مصرف می کنید ، مطمئن شوید دارو را به حد نیاز وتا پایان سفر در اختیار دارید .  چرا که بسیاری از داروها مانند داروهای ضد تشنج داروهای بیماری های قلبی ، داروهای ضد افسردگی و اختلالات روانی ، داروهای ضد دیابت و چربی خون و برخی داروهای مسکن و همچنین آنتی بیوتیک ها باید مرتب مصرف شوند و قطع ناگهانی این داروها ، بیمار را دچار ناراحتی خواهد کرد .

2- چنانچه ضمن حرکت اتومبیل ، قطار، کشتی یا هواپیما  ، دچار سرگیجه و حالت تهوع می شوید ، بخاطر داشته باشید با مصرف 1 یا 2 قرص 50 میلی گرمی دیمن هیدرینات ، نیم ساعت قبل از شروع سفر و تکرار قرص هر 4 تا 6 ساعت یکبار در طی سفر می توان عوارض ناشی از حرکت ، تهوع و سرگیجه را برطرف کرد . باید توجه داشت که در طول 24 ساعت نباید بیش از 8 قرص مصرف شود . در طی دوره مصرف دارو از رانندگی یا کار با ماشین آلات خطرناک خودداری نمایید.
3- جهت پیشگیری از گزش حشرات در محیط های گرم و مرطوب ، پشه بند و حشرکش های
  خانگی ویا پماد دافع حشرات همراه داشته باشید .

4- همرا داشتن جعبه کمک های اولیه خصوصا در مورد
  خانواده هایی که فرزند خردسال دارند ، همچنین همراه داشتن شیر خشک شیر خوار ، داروهای بدون نسخه مانند شربت تب بر ، قطره و یا شربت مولتی ویتامین و دیگر داروهایی که کودک در حال مصرف می باشد در طی سفر ضروری است .

5- هیچگاه داروهای خود را در شیشه اتومبیلی که زیر نور آفتاب پارک شده است و یا در شیشه عقب اتومبیل قرار ندهید داروهای پخچالی را در ظرفی مانند یخدان حمل نمایید. 

6- هنگام بازی فرزندان در فضای باز مراقب آنها باشید تا توسط گلها و گیاهان سمی ، مسموم نشوند . تماس پوست با برخی از این گیاهان و یا به دهان بردن آنها منجر به مسمومیت می شود

7- در سفر از خوردن گلها و قارچهای خودرو اجتناب نمایید . زیرا تشخیص گیاهان و قارچهای سمی از انواع بی خطر بسیار مشکل است .

8- هیچگاه گیاهان و قارچها را به دلیل مصرف آنها توسط جانوران ، غیر سمی تلقی نکنید .

9- در هنگام مصرف دارو و یا استفاده از فرآورده های شیمیایی حتما در نور کافی برچسب روی بسته بندی را مطالعه نموده سپس مصرف نمایید .استفاده از داروها و مواد شیمییایی در تاریکی  می توانند خطرناک باشند . 

10- هیچگاه در داخل اتومبیل با موتور روشن در مدت هر چند کوتاه  نخوابید این کار سبب بروز مسمومیت کشنده با منواکسید کربن خواهد شد .همچنین از روشن کردن گاز پیکنیکی در داخل چادر و یا اتومبیل و یا در محیط بسته دیگری به منظور تامین گرما ، جدا خودداری نمائید.

11- چنانچه در محیط بسته و دارای بخاری نفتی یا گازی حالت تهویه سرگیجه یا خواب آلودگی داشتید . سریعا بقیه را در جریان بگذارید و اگر مشکوک به مسمومیت با منواکسید کربن هستید سریعا محیط را ترک کنید هر شخصی که با گاز منواکسید کربن در تماس بوده و دارای علائم ملایم تا متوسط است باید فورا توسط پزشک معاینه شود

12- غذاهای مسموم کننده ممکن است بو یا مزه ناخوشایندی نداشته باشند .با وجود اینکه اکثر مسمومیت های غذایی معمولا ظرف 24 ساعت برطرف می شوند ، اما بعضی از آنها می توانند کشنده باشند .

13- رعایت ایمنی غذایی مانع بروز مسمومیت غذایی می شود . ضمن سفر از حمل گوشت خام و تخم مرغ خام و فرآورده های لبنی با ماندگاری کوتاه خودداری نمایید، چرا که سریعا فاسد می شوند .

14- از خرید قوطی های کنسرو دارای برآمدگی، فرورفتگی و ةیا نشتی خودداری کنید و مطمئن شوید که درپوش آنها شکسته نشده باشد. اگر فرآورده ای ظاهر و یا بوی ناخوشایندی داشت به هیچ عنوان آن را نچشید .

15- در طی سفر برای حمل مواد غذایی فاسد شدنی ، از یخدان مناسب استفاده کنید .

16- هرگز غذاهای پخته شده را بیش از دو ساعت (اگر هوای اتاق گرم می باشد ، بیش از یک ساعت ) در دمای محیط رها نکنید . برای دوباره  گرم کردن غذاها باقیمانده آنهارا تا 74 درجه سانتی گرادگرما دهید  وهمچنین غذاهایی را که بیش از سه روز باقیمانده اند را مصرف نکنید .

17- همیشه قبل از آماده کردن و یا خوردن غذا دستهایتان را با صابون بشویید نوعی از اسهال میکروبی در طی سفر و  به دلیل عدم رعایت بهداشت قابل انتقال است .

18- بخاطر داشته باشید دستهایتان را بعد از استفاده از سرویس های بهداشتی ، برداشتن گوشت خام ، سیگار کشیدن ، دست زدن به حیوانات و دست زدن به زباله ها حتما بشویید .

19- علائم و نشانه های برخی از مسمومیت های غذایی با تاخیر ظاهر می شود . یعنی ممکن است 12 تا 24 ساعت بعد از مصرف غذای آلوده علائم در فرد مسموم بروز کند . علائم و نشانه های این مسمومیت ها شامل سردرد تب خستگی تهوع و استفراع اسهال آبکی شدید کم شدن آب بدن ضعف و شکم درد می باشد .

20- بوتولیسم نوعی مسمومیت غذایی کشنده است که در اثر مصرف کشک غیر پاستوریزه غذاهای کنسروی که قبل از مصرف حرارت کافی به آنها نرسیده و یا سوسیس و کالباس خام و آلوده بروز می کند . علائم و نشانه های این مسمومیت با تاخیر ( بعد از 12 تا 24 ساعت) ظاهر می شود و شامل تاری دید ، دوبینی ، افتادگی پلک فوقانی ،عدم توانایی حرکتی ، اختلال تکلم ، لکنت زبان ، سختی بلع خشکی و درد گلو می باشد . مهترین اقدام درمانی در این مسمومیت تجویز سریع ضد سم ( Anti toxin) در مرکز درمانی می باشد . در صورت عدم درمان ممکن است فرد مسموم در اثر فلج تنفسی فوت کند .

21- اگر در تهیه غذایی حرارت کمی بکار رفته باشد، ممکن است بوتولینیوم در آن ایجاد شود و سپس به هنگام مصرف مسمومیت ایجاد کند.

22- در صورت وجود خون در مدفوع یا استفراغ ، تب یالا، از دست دادن مایعات بدن و یا در مواردیکه علائم بیش از یک روز طول بکشد باید حتما به پزشک مراجعه کرد . شدت نشانه ها و علائم مسمومیت غذایی با توجه به سن ووضعیت سلامتی بدن متفاوت می باشد این علائم در سالمندان و نوزادان می تواند خطرناک باشد دستور طلائی پیشگیری از مسمومیت غذایی پختن غذا و خوردن آن در همان روز است .

اگر با موارد مسمومیت برخورد کردیم چه باید بکنیم ؟

1- در مسمسومیتهای دارویی و شیمیایی باید بدانیم فرد مسموم چه نوع دارو ، چه مقدار از دارو ، چه موقع از روز و از په راهی دارو و سم را مصرف کرده ا ست .

2- اگر بیمار هوشیار بود با مرکز اطلاع رسانی دارو ها و سموم تماس گرفته و در خصوص اقدامات بعدی سوال  نماید .

3- اگر فرد مسموم هوشیار نبود ویا مواد اسیدی و قلیایی و یا نفتی را بلعیده بود . از ایجاد استفراع در فرد مسموم  خودداری کنید و سریعا مسموم را به نزدیک ترین  مرکز درمانی منتقل نمایید .

4- در مورد مسمومیت با گازها خصوصا گاز منو اکسید کربن باید سریعا فرد را به فضای باز ببریم و سپس به مرکز درمانی برسانیم .

5- در صورت تماس پوست و چشم با مواد شیمیایی ویا سوزاننده ، موضع را فورا با آب فراوان بشوئید . و در اسرع وقت به پزشک مراجعه نمایید .

6- در صورت تماس پوست یا چشم با مواد اسیدی یا قلیایی ، به هیچ وجه از مواد شیمیایی برای خنثی سازی آنها استفاده نکنید زیرا این کار سبب بدترشدن و تشدید عوارض می شود .

منبع: ستاد مرکزی اطلاع رسانی داروها و سموم

* آب بنوشید

تغییر که در ایام اردو به طور معمول در تغذیه افراد رخ می دهد کاهش چشمگیر مصرف آب است. در حقیقت به علت دید و بازدید و گذراندن زمان طولانی در خارج از خانه، مصرف آب در افراد کاهش می‌یابد و این امر می‌تواند مشکلاتی برای سلامتی انسان ایجاد کند که بارزترین آنها، بروز یبوست است. آب یکی از مهمترین و مفیدترین موادی است که از بروز یبوست پیشگیری می‌کند و با کاهش مصرف آن، این عارضه به خصوص در کسانی که مستعد ابتلا به آن هستند ناراحتی ایجاد می‌کند. همچنین مصرف آب برای تعدیل واکنش‌های داخلی بدن و حفظ شادابی و سلامتی پوست نیز ضروری است. پس توصیه می‌شود برای نوشیدن آب خود برنامه‌ریزی منظم داشته باشیم و این ماده حیات بخش را فراموش نکنیم.

- مسافران باید از مصرف آب های آشامیدنی بین راهی که هیچ کنترلی بر آن نیست پرهیز کنند و خودشان بطری‌های آب آشامیدنی همراه داشته باشند. چون در این صورت از سالم بودن آب مطمئن هستند و با خیال راحت آن را مصرف می‌کنند.

*غذای کنسروی مطمئن ترین غذا در طول سفر

با توجه به اینکه در بیشتر مسیرهای جاده‌ای کشور رستوران‌های مطمئنی وجود ندارند بنابراین توصیه می‌شود از غذاهای کنسرو شده و کارخانه‌ای که طول عمر مشخص دارند استفاده شود.

همچنین مصرف دوغ، ماست و آب لیموی تازه در کنار غذا می‌تواند احتمال مسمومیت‌ها و آزردگی‌های سیستم گوارشی را در طول سفر به حداقل برساند.

توصیه‌هایی در مورد پخت و نگهداری مواد غذایی

- غذاهای باقیمانده باید در یخچال نگهداری شوند. در صورت عدم دسترسی به یخچال یا یخدان، از مصرف مجدد غذایی که بیش از دو  ساعت از طبخ آن می‌گذرد خودداری کنید.

- همیشه بسته غذایی خود و فرزندتان را روی یخ قرار دهید و در صورتی که یخچال موجود است آن را به یخچال منتقل کنید.

- طی آماده‌سازی، غذاهای پخته شده را از غذاهای خام جدا کنید و برای تهیه سالاد یا خرد کردن نان و سبزیجات از چاقوها و تخته‌های جداگانه استفاه کنید.

- برای رفع انجماد گوشت، مرغ و ماهی را بیرون از یخچال، ماشین و یا فضای باز بیرون یا منزل قرار ندهید.

- دست ها و تمام سطوح و وسایل آماده سازی غذا را با مایع ظرفشویی و آب گرم، قبل و بعد از تماس با گوشت مرغ و ماهی خام بشویید.

- تخم‌مرغ را به طور کامل بپزید و هیچوقت قاشق یا کاسه‌ای را که شیرینی خانگی حاوی تخم‌مرغ خام در آنها تهیه شده به دهان نبرید.

- هنگامی که در بیرون از منزل کباب می‌پزید، از ظروف تمیز برای کباب‌های پخته استفاده کنید و هیچوقت ظروفی را که در آنها گوشت خام قرار داشته و هنوز شسته نشده برای کباب‌های پخته استفاده نکنید.

چند توصیه بهداشتی و غذایی دیگر:

- هنگام سفر، بهترین غذایی که می‌توانید همراه داشته باشید غذاهای خشک یا انواع کنسرو است.

- در مسافرت بهتر است قاشق، چنگال، کارد و لیوان شخصی خود را همراه داشته باشید. ضمناً همراه داشتن دستمال کاغذی‌های مرطوب با مواد ضدعفونی کننده جهت تمیز کردن قاشق و چنگال توصیه می‌شود.

- غذاهای کاملاً داغ و تازه، میوه‌های تازه پوست کنده، انواع کنسروها، بستنی‌های پاستوریزه، غذاهای خشک و نان تازه جزو غذاهای سالم تلقی می‌شوند. در مقابل غذاهایی که دستفروشان عرضه می‌کنند، میوه‌هایی که مدتی از پوست کندن آن گذشته و بستنی‌های سنتی جزو غذاهای پرخطر محسوب می‌شوند.

- در صورت استفاده ازغذا در رستوران‌های بین راه، غذا را به صورت کاملاً داغ یا کاملاً سرد مصرف کنید.

- در صورتی که در سفر غذاهای گوشتی همراه دارید باید قبل از مصرف آن را کاملاً حرارت دهید.

- از مصرف سالاد به ویژه سالادهایی که در آنها کاهو به کار رفته و غذاهای دریایی در غذاخوری‌های بین راهی خودداری کنید.

- شیر و فرآورده‌های آن را حتماً به صورت پاستوریزه مصرف کنید.

- در صورتی که سالاد را شخصاً درست می‌کنید حتماً آن را قبلا ضدعفونی، ‌انگل زدایی و کاملاً پاکیزه نمایید.

بهتر است سبزیجات به صورت پخته مصرف شوند.

- بهترین میوه‌هایی که برای مسافرت می‌توان همراه داشت میوه‌جاتی مانند موز، سیب و پرتقال هستند که برای مصرف باید پوست آنها را کند.

- در صورت بروز هرگونه علایم تهوع، ‌استفراغ و اسهال به اولین مرکز درمانی مراجعه کنید. ضمناً همراه داشتن پودر  ORS توصیه می‌شود.

- برنج بعد از پختن سریعاً باید مصرف شود.

- گوشت، مرغ، ماهی و تخم مرغ را فقط از مراکز مجازی که زیر نظر سازمان دامپزشکی کشور هستند تهیه فرمایید.

- آب را فقط از منابع مطمئن تهیه کنید و یا از آب های بطری شده استفاده کنید.

- یخ را از مراکز مطمئن تهیه کنید و از مصرف یخ‌هایی که در شرایط غیر بهداشتی و روی زمین نگهداری یا خرد می‌شوند خودداری کنید.

- از مصرف آب‌های سطحی، چشمه‌ها و دریاچه‌ها خودداری کنید.

جوشاندن آب به مدت ? دقیقه یا استفاده از قرص‌های هالوژن (ترکیبات کلر یا ید) طبق دستورالعمل سازنده (در هنگام مشکوک بودن به سلامت آب) توصیه می‌شود.

- رعایت بهداشت فردی از جمله شستشوی مکرر دست‌ها با آب گرم و صابون و کوتاه نگه داشتن ناخن‌ها به حفظ سلامت کمک می‌کند.

- هنگام خرید مواد غذایی به تاریخ استفاده و نحوه نگهداری آن که بر روی برچسب بسته بندی غذا نوشته شده دقت کنید.

- از نگهداری و مصرف مواد غذایی اضافه آمده خودداری کنید.

- برای طبخ و مصرف غذا از ظروف تمیز استفاده کنید.

- هنگام سفر، غذا باید آخرین وسیله‌ای باشد که می‌خواهید همراه ببرید و تا لحظه قبل از حرکت باید در یخچال نگهداری شود.

- همواره در مسافرت ، صابون به همراه داشته باشید و پس از توالت رفتن ، دستهایتان را با آب و صابون بشویید

- از بردن میوه های فاقد پوست نظیر انگور در طول سفر خودداری کنید.