X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل

اردوهای دانش آموزی و عباس نمکی

اردوها وفعالیت های گروهی
دوشنبه 14 شهریور‌ماه سال 1390

آشنایی با گنبد علویان در همدان

این بنا از لحاظ هنر گچبری وآجرکاری از آثار ارزشمند وکم نظیر سده های میانی دوره اسلامی (قرن 6و7) وهیئت ظاهری آن شبیه گنبد سرخ مراغه که دارای تاریخ ساخت " 542 هجری قمری " است ونیز ابعاد داخلی (8در 8متر) وتزئینات غنی ومتراکم ودرعین حال رمزآلود وچشم نواز درون بنا در مقام قیاس مشابه " گنبد حیدریه " قزوین است که از ابنیه ساخته شده ودر اوایل قرن 6هجری قمری محسوب میگردد .بنابراین گنبد علویان همدان را نیز باید از ابنیه این دوره (قرن 6- سلجوقی) بشمار آورد .بنا بصورت چهار ضلعی در ابعاد 8/12 در 25/12 متر وارتفاع 5/11 متر ساخته شده وچهار جرز ستون مانند به ارتفاع 5/9 متر وقطر قریب به 2متر شبیه بر جهایی در چهار گوشه آن را در میان گرفته اند .هریک از برجها دارای 5طاقنمای فرورفته مثلثی به ارتفاع 8متر وعرض یک متر وعمق نیم متر است که از حیث مقطع جرزها (برجها)را بصورت نیمی از یک ستاره 8پر در آورده است .

در جبهه شمالی بنا طاقنمایی جناغی از نوع هفت وپنج به ارتفاع 10متر وعرض قریب به 5/5متر دیده میشود ودرون آن قابی مستطیل شکل به ارتفاع 60/5 وعرض 90/3بصورت برجسته مشاهده میشود که ورودی بنا با طاقی جناغی به عرض 60/1 وارتفاع 40/3 درون آن تعبیه گردیده است .عرض ورودی 60/1وارتفاع آن 40/3 متر می باشد .برفراز ورودی ودرون کادر مستطیل شکل یادشده گچبریهای برجسته لانه زنبوری شامل گل وبوته های درهم پیچیده به شکل زیبایی خودنمایی میکند .برحاشیه خارجی کادر نیز کتیبه ای گچبری شده مشتمل بر آیاتی از قرآن مجید به خط کوفی مشاهده میشود ،پیشانی طاقنما را نیز گچبری مثلثی وستاره ای شکلی بصورتی بدیع تزئین نموده است .حد فاصل طاقنما وبرجهای پیرامونی رانیز دوسطحه مستطیل شکل هم ارتفاع یا کل بنا وبه عرض 80سانتیمتر که پوشیده از تزئینات گچبری است ونیز دوسطح نیم دایره که باآجرهای راسته وخفته تزئین شده تشکیل میدهد .اضلاع غربی وشرقی هرکدام دارای دوطاقنما به ارتفاع 5/8 وعرض 4متر است که درون آنها با کاری برجسته مشتمل ر طرحهای تودر توی لوزیها تزئین گشته است .برفراز طاقنما ها وقسمتهای انتهایی برجها بقایایی از کتیبه ای آجری وبرجسته به خط کوفی مشتمل بر آیات نخستین سوره دهر مشاهده میشود .سطح شبستان ورودی بنا نسبت به زمینهای اطراف ودیوارهای خارجی بنا در ارتفاع 2/1 متر واقع شده که در حال حاضر 7پله ارتباط بیرون وداخل را میسر می سازد . شبستان دارای ابعاد 8د ر8متر است .در هر کنج بنا دوطاقچه رفیع ونیز دوطاقنما در اضلاع غربی شرقی واقع شده که سراسر پوشیده از طرحهای انبوه وبسیار زیبای گچبری است.محراب این بنا که در ضلع جنوبی واقع شده نیز با تزئینات بدیع گچبری برغنای این اثر افزوده است .نور گیرهای نزدیک به سقف روشنایی مناسبی را به محوطه داخلی بنا می بخشد و راه پله ای کم عرض از درون برج شمال شرقی وصول به سقف ونیز راه پله ای که بصورت غیر متعارف درون محراب ایجاد شده راه یابی به سرداب بنا که دوقبر متعلق به بزرگان خاندان علویان در آن واقع شده را میسر می سازد .سرداب از 6حجره با طاقنماهای جناغی نیز تشکیل شده وقبور یاد شده به شکل حجمی مکعب مستطیل شکل که پوشیده از آجرهای لعابدار فیروزه ای است در وسط آنها قرارگفته است