X
تبلیغات
رایتل

اردوهای دانش آموزی و عباس نمکی

اردوها وفعالیت های گروهی
شنبه 9 مهر‌ماه سال 1390

مهارتهای زندگی برای دانش آموزان

تعریف مهارت: یعنی داشتن توانایی‌های لازم برای انجام صحیح یک کار است.

- تعریف فرد ماهر: فردی که در حداقل زمان حداکثر بهره‌وری و کارایی را دارد.

- تعریف مهارت زندگی: یعنی آن گونه مهارت‌هایی است که موجب افزایش توانایی‌های فرد می‌شود.

- مهم‌ترین مهارت‌ها که مهارت‌ها اصلی هستند عبارتند از:

1- خودآگاهی              5- حل مسأله        9- مقابله با استرس   

2- خود همدلی            6- تفکر انتقادی      10- تصمیم‌گیری

3- برقراری رابطه موثر    7- مقابله با هیجان

4- روابط بین فردی        8- خلاق یا خلاقیت

- تفاوت‌ درس مهارت‌های زندگی با دروس دیگر عبارتند از:

1- دروس مهارت‌های زندگی امتحان ندارد.

2- مشق شب ندارد.

3- تکلیف هفته به دلخواه دانش آموز است.

4- دانش‌آموزان، دانش و اطلاعات را یاد نمی‌گیرند بلکه کشف می‌کنند.

5- دانش‌آموزان در این درس با احساسات و عقاید و تجارب خود سروکار دارند ولی سایر دروس براساس دانش است.

6- روش تدریس این درس براساس یادگیری فعال است.

7- در درس مهارت‌های زندگی کلاس به شکل U است و با گروه کار می‌کنند.

8- در این درس دانش‌آموزان بیشتر صحبت می‌کنند در حالیکه در سایر دروس گوش می‌کنند و تمرین حل می‌کنند.

9- قانون مهارت با سایر دروس فرق دارد.

- درس‌هایی که در کتاب مهارت‌های زندگی آمده است. با موضوعات مشخص شده‌ی اجتماعی است که انسان هر روز با آن مواجه است. در یک مهارت چند درس با موضوعات متنوع مطرح شده است.

درس احساسات

احساس شادی- غمگینی- خشم، مقابله با خشم- ابراز صحیح عصبانیت- مقابله با عصیانیت.

همه‌ی اینها حالت‌هایی هستند که مادر درون خود تجربه می‌کنیم. احساسات وقتی به وجود می‌آیند که حوادثی برای ما و یا در اطراف ما اتفاق می‌افتد. احساسات در زندگی همه‌ی انسان‌ها وجود دارد و ما در زندگی خود احساسات مختلفی را تجربه می‌کنیم.

هیچ کس در دنیا نیست که بتواند بگوید تا به حال غم- شادی. ترس یا خجالت را در زندگی خود احساس نکرده است. البته گاهی ممکن است سعی کنیم، بعضی احساسات در ما نشود ولی آن‌ها در درون ما وجود دارند و ما فقط تلاش می‌کنیم تا آن‌ها را پنهان کنیم.

در نتیجه می‌توان گفت احساسات قسمتی از زندگی ما هستند و اهمیت زیادی دراند چون روی رفتارها یا کارهای ما تأثیر می‌گذارد.

ما می‌توانیم در یک روز چندین احساس را تجربه کنیم (عصبانی- ترس- خوشحالی- خجالت- غمگینی)

- مهارت احساسات و هیجانات:

واژه‌ی هیجانات با شور برانگیخته ذهنی- بدنی است و احساسات و هیجانات بخشی از وجود ما هستند.

انسان تا زمانی که زنده است از پیرامون خود تأثیر می‌پذیرد مثل عشق- اضطراب و غم و شادی و خشم و ....

انسان‌ها در طول زندگی با احساسات مختلف روبه رو هستند که احساسات خوب به ما انرژی می‌دهند. احساس خوشایند و ناخوشایند برای ما لازم هستند. شادی یکی از خوشایندترین احساسات است که باعث می‌شود با دیگران باشیم و به آن‌ها علاقه داشته باشیم.

- علّت‌های غمگینی:

1- اعمال و رفتار دیگران غمگینی را ایجاد می‌‌کنند و گاهی خودمان کارهایی انجام می‌دهیم که موجب غمگینی می‌شوند.

2- حوادث و ناملایمات موجب غمگینی ما می‌شود. فوت طلاق باعث غمگینی انسان می‌شود.

- راه‌های مقابله با غمگینی:

1- غمگینی یک امر طبیعی است احساس غمگینی خود را بپذیرید.

2- پیامدهایی مثل (دنیا به آخر نرسیده- من نمی‌توانم شاد باشم- من تا آخر غمگین نخواهم بود می‌توان بر غم‌ها غلبه کرد. با این حرف‌ها به خود دلداری دهید.

3- می‌توان حالت‌هایی که ناراحتی و غم به دنبال دارد را ترک کنیم.

4- با یک نفر از اعضای خانواده و یا یکی از دوستان صمیمی خود صحبت کنید و احساس خود را به او توضیح دهید.

5- اگر کسی نیست که با او صحبت کنید احساس خود را بنویسید و یا آن را نقاشی کنید.

6- کارها یا فعالیت‌هایی را که دوست دارید و از آن‌ها لذت می‌برید انجام دهید.

- درس‌های دیگری با موضوع‌های زیر عنوان شده است.

حل مسئله (1)    اختلاف مسئولیت مراقبت از محیط زیست و منابع آن

حل مسئله (2)     حل اختلاف

- مهارت حل مسئله:

همانطور که می‌دانیم در همه‌ی ما یک صدای درونی هست که مرتب با ما صحبت می‌کند. اگر خوب دقت کنید. حتماً متوجه آن خواهید شد که این صدا هنگام مشکلات نیز با ما حرف می‌زند.

ولی این صدای درونی در بعضی بچه‌ها مثل یک درست مهربان است که سعی می‌کند ما را ارام کند و می‌گوید: «1- نگران نباش 2- مشکل برای هر کسی پیش می‌آید 3- اگر خوب فکر کنم می‌توانم آن را حل کنم 4- همه چیز رو به راه خواهد شد».

در عده‌‌ی دیگری از بچه‌ها این صدای درونی یک صدای سرزنش کننده است که وقتی مشکلی پیش می‌آید می‌گوید: «تو آدم بی‌عرضه ـ تنبل ـ نادان. یابدشانسی هستی».

برای این که به صداهای درونی دانش‌آموزان پی‌ببریم می‌توانیم این سوال‌ها را بپرسیم صدای درونی شما چگونه است؟

وقتی مشکلی برای شماد پیش می‌آید صدای درونی شما را آرام می‌کند یا سرزنش میکند.

- شیوه‌های آموزش مهارت‌های زندگی

1- روش فعال 

2- ایفای نقش

3- سوال کردن

4- جملات ناتمام

5- بحث و گفتگو

- مراحل روش یادگیری فعال

1- مرحله فعالیت تجربی:

دانش‌آموزان به کمک تجربه‌های خود که در زندگی کسب کرده‌اند عکس‌العمل خود را در مقابل سوالات و تصاویر نشان می‌دهند.

مثال: تصویر مواد شیمیایی (مثل سفید کننده‌ها)

سوال: شما برای محافظت بدن خود در مقابل این تصاویر چه کارهایی می‌توانید انجام دهید؟

جواب: ماسک می‌زنیم ـ دستکش می‌پوشیم ـ در هوای آزاد از آن استفاده می‌کنیم.

2- مرحله فعالیت انعکاس یا پردازش

در این مرحله آن چه که انجام دادیم ـ و چرا آن را انجام دادیم ـ و چگونگی آن چه که یادگرفته‌ایم ـ روی افکار و اندیشه‌ها و احساسات دانش‌آموزان اثر می‌گذارد.

3- مرحله‌ی تقویت و استحکام:

شامل:

1- تمرینات تکمیلی (فعالیت‌ها)

2- تمرینات تعقیبی (تکلیف‌ هفته)

4- مرحله کاربردی:

فعالیت‌های عملی که شامل تجربه ـ آزمایش ـ یادگیری و مهارت‌های جدید در موقعیت‌های مختلف می‌شود که دانش‌آموز بتواند مهارت‌های جدید را در زندگی و در قبال دوستان خویش به کار بگیرد.

- روش ایفای نقش

در این روش براساس یک متن یا موقعیت ممکن است معلم توصیف کند و دانش‌آموزان به صورت نمایش اجرا می‌کنند و آن را به صورت عملی و بهترین شیوه مهارت‌های زندگی ایفای نقش می‌کند.

مثال: معلم می‌گوید: مادرتان از شما می‌خواهد مواظب برادر کوچکترتان باشید. دوستتان دنبال شما می‌آید و از شما می‌خواهد که با دوچرخه جدیدی که خریده یک دور بزنید. پس از این گفته دانش‌آموزان نمایش را اجرا می‌کنند و به عنوان یک فرد مسئول در چنین موقعیتی ایفای نقش می‌کند. و ادامه‌ی داستان را خودشان به پایان می‌رسانند.

هدف از این روش دانش‌اموزان همدلی و مسئولیت پذیری را یاد می‌گیرند.

- روش سوال کردن

سوالات باید با توجه به موضوع طرح شود. پرسش شود که از آموخته‌های خود چگونه و در کجا استفاده خواهی کرد؟

مثال: در حالت ناراحتی چه کار انجام می‌دهی؟

آیا می‌توانید بگویید حوصله‌ی هیچ کاری را ندارم یا هیچ چیز مرا خوشحال نمی‌کند؟

در حالت شادی چگونه شادی‌هایت را با دیگران تقسیم می‌کنی؟

- روش بحث و گفتگو

در این شیوه می‌توانیم با شروع یک بحث که چه کارهایی می‌تواند شما را خوشحال کند؟

دانش‌آموزان به صورت گروهی تبادل نظر کرده و به صورت فردی یا یک نفر از طرف جمع شروع به بحث و گفتگو میکند تا به نتیجه‌ی مطلوبی برسد.

والسلام اشرف سلیمانی