X
تبلیغات
رایتل

اردوهای دانش آموزی و عباس نمکی

اردوها وفعالیت های گروهی
یکشنبه 6 آذر‌ماه سال 1390

آشنایی با قزوین

قزوین که لقب « باب الجنه» یا «دروازه بهشت» را به خود اختصاص داده از مناطق مهم ایران است که در زمینه های تاریخی, طبیعی, اقتصادی, فرهنگی, صنعتی و گردشگری دارای اهمیت زیادی است. شهرستان قزوین به لحاظ صنایع و معادن, راه ها و مسیرهای ارتباطی, پیشینه تاریخی غنی‏, اقتصاد قوی , کشاورزی و بازرگانی مناسب و جاذبه های گردشگری طبیعی و تاریخی از اهمیت و ارزش زیادی برخوردار است.

قله ها وغارهای مشهور و زیبا, قدیمی ترین مسجد ها و عمارت ها, دریاچه های زیبای طبیعی, زیباترین کاروان سراها, جاذبه های غنی ژئوتوریستی به منظور گردشگری علمی, قدیمی ترین قلعه ها و پل های عمرانی‏‏, رودخانه های متعدد و پرآب, چشمه های متعدد آب گرم جهت توریسم درمانی وتفریحی و ده ها جاذبه اجتماعی و فرهنگی دیگر از جاذبه های گردشگری شهرستان قزوین است که در کنار رونق تاریخی, اقتصادی و تجاری منطقه یکی از مهم ترین شهرستان های ایران را به وجود آورده است.

وجه تسمیه و پیشینه تاریخی


در مورد علت نام گذاری قزوین؛ نظرات زیادی در متن های تاریخی مطرح شده است. تاریخ نگاران ایرانی و عرب عقیده دارند که واژه «قزوین» از جمله «این کش وین» گرفته شده است، به این شرح که وقتی سرکرده سپاه کسرا به هنگام نبرد، در صف لشکریان خود خللی دید، با عبارت «این کش وین» (یعنی به آن کنج بنگر) زیر دست خود را مأمور رفع خلل کرد و در نتیجه سپاهیان او پیروز شدند. آن گاه در آن محل شهری بنا کردند و آن را «کشوین» نامیدند و در دوره اسلامی، عرب ها، این واژه را معرب کرده و آن را «قزوین» نامیدند. عقیده یونانیان دراین مورد بر این است که پیش از دوران هخامنشی، مردمی که آن ها را «کاسی» یا «کاسیت» می نامیده اند، در کرانه باختری دریای قزوین می زیستند که به گفته بعضی از تاریخ نگاران یونانی و آریایی جزو نژاد «میت تانی» به حساب می آمدند. این قوم ظاهرا مدت ها پیش از مادها به ایران آمده و قرن ها در کرانه باختری دریای کاسپین (خزر) استقرار یافته بود. نام قزوین نیز از نظر آنان، از نام دریای کاسپین گرفته شده است. نظر دیگری، وجه تسمیه قزوین را متأثر از موقعیت طبیعی، جغرافیایی و حوادث تاریخی روی داده درآن می داند. گفته می شود که کوهستان های شمالی قزوین همواره زیستگاه مردمان سرکش بوده و آبادی های دشت قزوین پیوسته دست خوش تاخت و تاز و تاراج طایفه های گوناگون قرار داشته است. به فرمان حاکم وقت، برای جلوگیری از تاخت و تاز کوه نشینان، یک دژ در مدخل کوهستان شمالی قزوین و دژ بزرگ دیگری برای استقرار سپاهیان در محل کنونی قزوین بنا کردند. اولی را «دژ بالا» و دومی را «دژ پایین» نامیدند که با گذشت زمان، نام «دژ پایین» دچار دگرگونی شده و به «دژپین»، «گژوین» و سپس «کشوین» تبدیل شده است. در دوران شاپور ذوالاکتاف قلعه ای - در جای همان دژ - بنا کرده و همان کشوین نامیده شد. این نام در دوره اسلامی معرب شده و به قزوین تغییر یافته است.
بنای اولیه شهر قزوین، به شاپور اول ساسانی معروف به شادشاپور نسبت داده می شود. او شهر قزوین را برای جلوگیری از تهاجمات دیالمه بنا کرد و سپاهیان خود را در دژها و استحکامات زیادی که در آن ایجاد کرده بود، مستقر نمود. به مرور زمان؛ این پایگاه نظامی توسعه یافت و هسته اصلی شهر قزوین - که همواره به عنوان گذرگاه مهم طبرستان و دریای مازندران (خزر) اهمیت فراوان داشته؛ به وجود آمد. با آغاز دوره فتوحات اسلامی و حملات اعراب به ایران در سال 24 هـجری قمری قزوین به محاصره براء بن عازب - از سرداران معروف عرب - درآمد و چون مردم این شهر مانند بسیاری دیگر از شهرهای ایران ‌اسلام را پذیرفتند، ازپرداخت جریمه معاف شدند. قزوین در دوره اسلامی نیز همانند دوره ساسانیان - که پایگاه مستحکمی برای جلوگیری ازهجوم مهاجمان دیلمی بود – اهمیت جنگی پیدا کرده و پایگاه و مبدأ عملیات بعدی لشکریان عرب شد.
در زمان امویان، پسرحجاج بن یوسف؛ نخستین مسجد جمعه آن را بنا نهاد که به «مسجد الثور» معروف شد. این مسجد تا زمان هارون الرشید معتبرترین مسجد قزوین بود. در سال 176 هـجری قمری, قلعه یا شهر دیگری توسط خلیفه هادی موسی بن عباسی در مقابل شهر قدیم قزوین ساخته شد که به «مدینه موسی» یا «مدینه مبارکیه» معروف شد. وقتی هارون الرشید - خلیفه عباسی – به قصد خراسان از راه قزوین می گذشت، از گرفتاری های مردم قزوین در مقابل هجوم های دیالمه و مقاومت شجاعانه آن ها آگاهی یافت و به سعد بن العاس - والی عراقین و قزوین - دستور داد که حصاری به دور «مدینه موسی» بکشد و مسجدی نیز در آن بسازد، اما با مرگ او حصار ناتمام ماند، تا این که یکی از فرماندهان ترک دستگاه عباسی به نام موسی ابن بنا که مأمور جنگ با حسین بن زید علوی شده بود،‌ در سال 256 هـ جری قمری بنای آن را به اتمام رساند.
از اواخر قرن پنجم هجری تا زمان حمله هلاکو به قلعه های اسماعیلیان، این سرزمین تحت تأثیر حوادث مربوط به نهضت حسن صباح و جانشینان او قرارداشت و شاهد نبردها و جنگ های طولانی میان سپاه حکومت مرکزی و اسماعیلیان بود. با روی کار آمدن سلسله صفویه و برگزیده شدن شهر قزوین به پایتختی، منطقه اعتبار بیش تری یافت و آثار و بناهای متعددی درآن بنا شد. دردوره قاجاریه نیز با انتخاب شهر تهران به عنوان پایتخت، قزوین به علت استقرار در مسیر جاده تهران به اروپا و روسیه اهمیت قابل ملاحظه ای یافت. ناصر خسرو قبادیانی در سفرنامه خود در سال 438 هـجری قمری این شهر را چنین توصیف کرده است: «باغستان بسیار داشت، بی دیوار و خار،‌ و هیچ مانعی از دخول در باغات و قزوین را شهری نیکو دیدم، با روی حصین و کنگره بر آن نهاده و بازارهای خوب، مگر آن که آب در آن اندک بود و منحصر به کارگرها در زیر زمین و رییس آن شهر مروی علوی بود.» امروزه مرکز شهرستان قزوین از شهرهای زیبای استان قزوین است و شهرستان قزوین هم اکنون نیز از مهم ترین منطقه های ایران است که نقش بسیار مهمی در اقتصاد, صنعت, فرهنگ کشور ایفا می کند.
 

مشخصات جغرافیایی


شهرستان قزوین ازنظرجغرافیایی بین 58 درجه و 49 دقیقه تا 50 درجه و 02 دقیقه درازای خاوری و 14 درجه و 36 دقیقه تا 19 درجه و 36 دقیقه پهنای شمالی و در بلندی 1280 متری از سطح دریا قرار دارد. رودهای این شهرستان بیش تر فصلی و موسمی بوده و بیش تر دربخش شمالی جاده قزوین- رشت به سوی منطقه قزوین روانند. درداخل شهر, رودخانه ای از شمال به جنوب روان است و کوه های البرز نیز در شمال قزوین سربرافراشته اند و بر زیبایی شهرافزوده اند. شهرستان قزوین از شهرها و دهستان های زیادی تشکیل شده است و از شمال به استان گیلان، از خاور به استان تهران، از جنوب به بویین زهرا و از باختر به استان زنجان محدود است. براساس سرشماری سال 1375 جمعیت این شهرستان 574740 نفر برآورد شده که 291117 نفر از آن ها در مرکز شهرستان ساکن بوده‌اند. راه های منتهی به شهرستان قزوین عبارتند از:
- بزرگ راه قزوین - تهران به درازای 146 کیلومتر
- بزرگ راه قزوین - زنجان به درازای 184 کیلومتر
- راه قزوین - تاکستان به درازای 32 کیلومتر
- راه قزوین - رشت به درازای 177 کیلومتر
- راه قزوین - معلم کلایه به درازای 85 کیلومتر
- راه قزوین - بویین زهرا به درازای 59 کیلومتر
- ایستگاه راه آهن تهران - زنجان از این شهرستان عبور می کند و این شهرستان دارای یک فرودگاه محلی نیز است.
 

مکان های دیدنی و تاریخی


شهرستان قزوین که از مناطق زیبا, با فرهنگ و متمدن ایران است در کنار طبیعت زیبا, خدادادی و مناظر بهشت گونه خود از غنای تاریخی و فرهنگی قابل توجهی نیز برخوردار است. رودخانه های پرآب, قله های زیبا و مشهور, چشمه های آب گرم‏, حیات وحش, پوشش گیاهی غنی و دریاچه های چشم نوازمنطقه؛ مهم ترین جاذبه های طبیعی شهرستان قزوین را تشکیل می دهند. در کنار آثار متعدد تاریخی و معماری در قالب مسجد ها, امام زاده ها, مدرسه ها, بازارها, حمام ها, شهرهای قدیمی و کاروان سراها؛ این شهرستان از جاذبه های اجتماعی چون: جشن ها, غذاهای خاص و جاذبه های فرهنگی چون: صنایع دستی, موسیقی و لباس های خاص محلی برخوردار است. همه این جاذبه ها دست به دست هم داده و مجموعه ای دیدنی در قالب شهرستان قزوین به وجود آورده اند که سبب شده این منطقه به یکی از جذاب ترین و مهم ترین شهرستان های ایران تبدیل شود. شهرستان قزوین به واسطه پشتوانه غنی تاریخی و طبیعی خود از مکان های طبیعی و تاریخی زیادی برخورداراست که فهرست و اطلاعات کامل آن ها به تفصیل در آیتم های مربوطه آورده شده است. 


صنایع و معادن


صنایع شهرستان قزوین شامل دو دسته صنایع ماشینی و صنایع دستی می شود. صنایع دستی مردم قزوین زیبا, هنرمندانه و جالب توجه است. کاشی سازی، منبت کاری، گچ بری، قالی بافی، سنگ تراشی، حکاکی و خطاطی از جمله هنرهای دستی شهرستان قزوین هستند. صنایع ماشینی در این شهرستان ازشکوفایی خاصی برخورداراست. استقرار شهر صنعتی البرز در 11 کیلومتری جنوب خاوری شهر قزوین در زمینی به مساحت 900 هکتار - که 347 کارخانه و حدود 70 کارگاه صنعتی و تولیدی را در خود جای داده - بر اهمیت صنعتی استان و شهرستان قزوین افزوده است. صنایع فلزی، شیمیایی، نساجی و غذایی از جمله مهم ترین صنایع شهرستان قزوین هستند. معادنی چون: مس،‌ سرب، منگنز، ‌سیلیس آلونیت و کائولن نیز باعث شکوفایی اقتصادی بیش تر این شهرستان شده است.
شهرستان قزوین در امربازرگانی موقعیت ممتازی دارد و در امر صادرات و واردات از اهمیت زیادی برخوردار است. انواع خشک بار، میوه، سیب زمینی، پودرهای شوینده و محصولات فلزی از جمله صادرات این شهرستان هستند. در ضمن مواد اولیه کارخانه های محصولات غذایی و ساختمانی از خارج از شهرستان وارد می شود.
 

کشاورزی و دام داری


شهرستان قزوین یکی از مراکز مهم کشاورزی استان قزوین است که با مکانیزه شدن کشت و زرع و دسترسی به آب های روان توسعه فراوانی یافته است. آب کشاورزی این شهرستان از چاه های ژرف تأمین می شود. فرآورده های کشاورزی قزوین شامل گندم، جو، یونجه، عدس، لوبیا، سیب زمینی، تره بار، سیب درختی، گردو، انگور، هندوانه و ذرت علوفه ای می شود.
شهرستان قزوین در زمینه دام پروری و پرورش طیور از اهمیت و موقعیت ممتازی برخوردار است. دراین شهرستان دام پروری به صورت صنعتی و سنتی رواج دارد که در سال های اخیر، به دلیل افزایش نیاز منطقه و استان های مجاور به گوشت سفید و تخم مرغ، مرغ داری های سیاری نیز برای پرورش مرغ گوشتی, مادر و تولید تخم مرغ در شهرهای قزوین و تاکستان دایر شده اند.